راهنمای کاربردی شستوشو و نگهداری انواع پارچه
برای افزایش طول عمر لباسها و کاهش نرخ مرجوعی، شناخت روش صحیح شستوشو برای هر نوع پارچه ضروری است. قواعد کلی مثل جدا کردن رنگهای تیره و روشن یا استفاده از دمای پایین همیشه درستاند، اما هر الیاف «قلق» خاص خودش را دارد. در این راهنمای کاربردی و مستند، اصول مراقبت از رایجترین پارچهها را مرور میکنیم تا هم مشتریان انتخاب بهتری داشته باشند و هم تیم فروش بتواند توصیههای دقیقتری ارائه دهد.
پنبه (Cotton)
پنبه الیافی مقاوم است و معمولاً برای شستوشوی ماشینی مناسب است، اما در برابر گرما و سایش خشککن مستعد «آبرفت» (جمعشدگی) است. برای حفظ سایز و دوام، شستوشو با آب سرد تا ولرم و خشککردن در هوای آزاد توصیه میشود؛ خشککن داغ یا اتوی بخار قوی میتواند باعث کوچک شدن لباس شود. لباسهای نخی تیره را پشتورو و با شوینده ملایم بشویید تا بور نشوند. اگر لباس کشباف یا دارای بافت خاصی است، پس از شستوشو و قبل از خشککردن، با دست آن را مرتب کنید (Reshape) تا فرم خود را حفظ کند.
لینن/کتان (Linen/Flax)
لینن بافتی طبیعی و تنفسپذیر دارد اما الیاف آن در چرخههای شستوشوی خشن یا دمای بالا خشک و شکننده میشوند. بهترین روش، استفاده از چرخه ملایم ماشین در دمای ۳۰ تا ۴۰ درجه با شوینده ملایم است. خشککردن روی بند یا سطح صاف، بافت طبیعی لینن را حفظ میکند. برای اتوکشی، حتماً زمانی که پارچه هنوز کمی نمناک است اقدام کنید یا از بخار ملایم استفاده نمایید. از سفیدکنندهها (Bleach) دوری کنید زیرا الیاف کتان را به شدت ضعیف میکنند.
پشم (Wool)
پشم نسبت به چرخش و تغییر دما حساس است و در شستوشوی عادی بهسرعت نمدی و کوچک میشود. اگر لیبل اجازه میدهد، از «چرخه مخصوص پشم» (Wool Cycle) یا شستوشوی دستی با آب سرد و شوینده مخصوص پشم استفاده کنید. نکته حیاتی: لباس پشمی خیس را هرگز آویزان نکنید؛ آن را روی یک حوله یا سطح صاف پهن کنید تا خشک شود. آویزان کردن لباسهای بافتنی (مثل ژاکت سنگین) باعث کش آمدن و دفرمه شدن شانه و آستین میشود.
ابریشم (Silk)
ابریشم در برابر خیسماندن طولانی، سایش و نور مستقیم آفتاب آسیبپذیر است. شستوشوی دستی و کوتاه در آب ولرم با شوینده خنثی، یا استفاده از چرخه بسیار ظریف ماشین توصیه میشود. هرگز پارچه ابریشمی را چنگ نزنید و نچلانید؛ آب اضافه را با فشار ملایم حوله بگیرید و لباس را دور از آفتاب مستقیم خشک کنید. برای اتوکشی، از دمای پایین، بدون بخار مستقیم و ترجیحاً از پشت پارچه یا با استفاده از پارچه محافظ نخی استفاده کنید.
ویسکوز و لیوسل (Viscose/Rayon & Lyocell)
ویسکوز (ریون) وقتی خیس میشود استحکام خود را از دست میدهد و به شدت مستعد آبرفت یا تغییر شکل است. شستوشوی دستی یا چرخه ملایم با آب سرد، بدون چرخش شدید خشککن (Spin)، بهترین گزینه است. برای خشککردن، آن را روی سطح صاف پهن کنید یا روی چوبلباسی پددار آویزان نمایید. لیوسل (تنسل) کمی مقاومتر است اما همچنان به گرما حساس است؛ استفاده از کیسه توری لباسشویی و خشککردن در سایه به حفظ درخشش و لطافت آن کمک میکند.
پلیاستر و الیاف مصنوعی (Polyester & Synthetics)
پلیاستر کمدردسر است و لکهها را در دمای پایین بهخوبی آزاد میکند. مهمترین نکته، جلوگیری از ایجاد الکتریسیته ساکن و حفظ لطافت است؛ بنابراین در مصرف نرمکننده زیادهروی نکنید. از آنجا که پلاستیک به گرما حساس است، اتوی داغ میتواند باعث ذوب شدن یا برق افتادن پارچه شود. اگر لباس ترکیبی از پلیاستر و الاستین (کشی) است، حرارت بالا خاصیت کشسانی آن را از بین میبرد.
جین/دنیم (Denim)
دشمن اصلی شلوار جین، شستوشوی مکرر و آب گرم است. برای حفظ رنگ و ایستایی، جین را کمتر بشویید (فقط وقتی واقعاً نیاز است). همیشه شلوار را پشتورو کنید، زیپ و دکمه را ببندید و با آب سرد بشویید. خشککردن طبیعی روی بند لباس، از بور شدن و جمعشدگی جلوگیری میکند. برای جینهای خام (Raw Denim)، شستوشوی دستی در تشت آب سرد و عدم چلاندن پارچه، بهترین راه برای حفظ فرم خاص و سایهروشنهای طبیعی آن است.
نکات طلایی پایانی
همیشه به لیبل لباس اعتماد کنید؛ نمادهای روی لیبل «حداکثر شدت مجاز» را نشان میدهند، بنابراین انتخاب روشی ملایمتر همیشه امنتر است. لکهها را قبل از شستوشو بهصورت موضعی پاک کنید تا نیازی به چرخههای سنگین نباشد. لباسهای ظریف را با لباسهای سنگین (مثل جین و کاپشن) همزمان در ماشین نیندازید. در نهایت، خشککردن در هوای آزاد نه تنها عمر الیاف را زیاد میکند، بلکه اثرات زیستمحیطی شستوشو را نیز کاهش میدهد.
منابع و مراجع
- Woolmark — راهنمای رسمی مراقبت از پشم: woolmark.com
- GINETEX — جدول استاندارد نمادهای مراقبت (PDF): ginetex.net
- Alliance Flax/Linen/Hemp — اصول شستوشوی لینن اروپا: allianceflaxlinenhemp.eu
- Silk Association (UK) — نگهداری از ابریشم: silk.org.uk
- Levi’s Help — راهنمای مراقبت از دنیم و جین: help.levi.com
